Pasqyrat financiare për bizneset e vogla në Kosovë: cilat janë dhe kur dorëzohen
Cilat pasqyra financiare përgatit një biznes i vogël në Kosovë, si lexohet bilanci i gjendjes me shembull, ku dorëzohen dhe cili është afati.
Pasqyrat financiare në Kosovë janë raportet vjetore që tregojnë ku qëndron biznesi juaj: çka zotëron, çka u detyrohet të tjerëve dhe sa fitoi ose humbi gjatë vitit. Ato hartohen për vitin kalendarik dhe dorëzohen në fillim të vitit vijues përmes sistemit elektronik EDI të ATK-së, për ATK-në dhe për Këshillin e Kosovës për Raportim Financiar (KKRF).
Sa pasqyra përgatitni varet nga madhësia e biznesit: një mikro-ndërmarrje me qarkullim deri në 50.000 € mund të dorëzojë vetëm pasqyrën e të ardhurave, ndërsa sa më i madh biznesi, aq më i plotë seti.
Çka janë pasqyrat financiare
Ligji Nr. 06/L-032 për Kontabilitet, Raportim Financiar dhe Auditim, i ndryshuar me Ligjin Nr. 10/L-025, e përcakton (neni 14) setin e plotë të pasqyrave vjetore:
- Pasqyra e pozitës financiare, që zakonisht quhet bilanci i gjendjes.
- Pasqyra e të ardhurave: të hyrat, shpenzimet dhe rezultati i vitit.
- Pasqyra e rrjedhës së parasë: nga erdhën dhe ku shkuan paratë.
- Pasqyra e ndryshimeve në ekuitet: si ndryshoi kapitali i pronarëve.
- Shënimet shpjeguese: politikat kontabël dhe sqarimet për shifrat.
Ligji zbatohet për shoqëritë tregtare të regjistruara në Kosovë. Sipas Ligjit për shoqëritë tregtare, këtu hyjnë edhe bizneset individuale; çka dorëzoni në praktikë varet edhe nga klasa e biznesit dhe regjimi tatimor.
Kategoritë e bizneseve: mikro, të vogla, të mesme dhe të mëdha
Ligji (neni 5) i ndan bizneset në katër kategori sipas tri kritereve: totali i bilancit, qarkullimi neto (shitjet pa TVSH) dhe numri mesatar i të punësuarve. Klasifikimi bëhet me shifrat e ditës së fundit të vitit të kaluar (për biznesin e sapothemeluar, me shifrat e vitit të parë të llogaritura në baza vjetore) dhe vendosin dy nga tri kriteret.
| Kategoria | Bilanci | Qarkullimi neto | Të punësuar | Standardi dhe kontrolli |
|---|---|---|---|---|
| Mikro-ndërmarrje | deri në 350.000 € | deri në 700.000 € | deri në 10 | Rregullat e KKRF-së për mikro-ndërmarrjet |
| E vogël | deri në 4 milionë € | deri në 8 milionë € | deri në 50 | SNRF për NVM; raport rishikimi nga auditor, ose auditim kur qarkullimi kalon 4 milionë € |
| E mesme | deri në 20 milionë € | deri në 40 milionë € | deri në 250 | Si te ndërmarrjet e vogla |
| E madhe | mbi 20 milionë € | mbi 40 milionë € | mbi 250 | SNK dhe SNRF të plota, me auditim |
Shumë biznese që në të folur i quajmë “të vogla”, si një dyqan ose një kafiteri, sipas ligjit janë mikro-ndërmarrje. Për to, ligji (neni 9) ia lë rregullimin KKRF-së. Sipas Udhëzuesit 01/2020 të KKRF-së (siç e përshkruan prezantimi i KKRF-së i vitit 2020; klasat I–III i përdor edhe manuali i ATK-së për EDI), ato ndahen në tri klasa sipas qarkullimit vjetor neto:
- Klasa I (deri në 50.000 €): vetëm pasqyra e të ardhurave, e nënshkruar nga pronari ose drejtori.
- Klasa II (50.000–300.000 €): bilanci i gjendjes dhe pasqyra e të ardhurave, bashkë me deklaratën e pajtueshmërisë.
- Klasa III (mbi 300.000 €): seti i plotë sipas SNRF për NVM, bashkë me deklaratën e pajtueshmërisë; nëse drejtori financiar nuk është i certifikuar, nënshkruan edhe një kontabilist i certifikuar.
Bilanci i gjendjes, me shembull
Bilanci i gjendjes është fotografia e biznesit në një ditë të caktuar, zakonisht më 31 dhjetor. Rregulli bazë është gjithmonë i njëjtë: pasuritë = detyrimet + ekuiteti. Çdo gjë që ka biznesi është financuar ose me para të huaja (kredi, furnitorë) ose me paratë dhe fitimet e pronarit.
Shembull për një minimarket të vogël (shifrat janë ilustruese):
| Pasuritë | € | Detyrimet dhe ekuiteti | € |
|---|---|---|---|
| Pajisjet (rafte, frigoriferë, kompjuter), pas amortizimit | 18.000 | Kredia bankare | 10.000 |
| Stoqet e mallit | 12.000 | Borxhet ndaj furnitorëve | 8.000 |
| Klientët që ende nuk kanë paguar | 3.000 | TVSH dhe tatime për t’u paguar | 2.000 |
| Paraja në arkë dhe në bankë | 7.000 | Kapitali i pronarit | 5.000 |
| Fitimi i mbajtur | 15.000 | ||
| Gjithsej | 40.000 | Gjithsej | 40.000 |
Si lexohet: gjysma e pasurive financohet me detyrime, gjysma nga pronari. Paraja (7.000 €) vetëm nuk i mbulon borxhet afatshkurtra ndaj furnitorëve dhe shtetit (10.000 €); pjesa tjetër duhet të vijë nga arkëtimi i klientëve (3.000 €) ose nga shitja e stokut.
Pasqyra e të ardhurave
Pasqyra e të ardhurave (në praktikë edhe pasqyra e të ardhurave dhe shpenzimeve, ose bilanci i suksesit) tregon rezultatin e gjithë vitit. Për të njëjtin minimarket:
| Zëri | € |
|---|---|
| Të hyrat nga shitja, pa TVSH | 120.000 |
| Kostoja e mallit të shitur | −84.000 |
| Fitimi bruto | 36.000 |
| Pagat, qiraja, energjia dhe shpenzime të tjera | −28.000 |
| Fitimi para tatimit | 8.000 |
Tatimi dhe fitimi neto varen nga regjimi juaj tatimor; këto i llogarit kontabilisti. Të hyrat shënohen pa TVSH dhe kostoja e mallit të shitur është e saktë vetëm nëse stoku në fund të vitit është numëruar mirë.
Rrjedha e parasë dhe shënimet shpjeguese
Fitimi dhe paraja nuk janë e njëjta gjë: një biznes mund të dalë me fitim në letër, por pa para në bankë, sepse klientët nuk kanë paguar ose malli ende rri në depo. Pasqyra e rrjedhës së parasë e tregon këtë në tri pjesë: paraja nga puna e përditshme, nga investimet (p.sh. blerja e pajisjeve) dhe nga financimi (kreditë, kapitali i pronarit).
Shënimet shpjeguese i shoqërojnë shifrat me politikat kontabël dhe sqarime, p.sh. si vlerësohen stoqet. Sipas manualit të ATK-së për deklarimin e pasqyrave financiare, kush e dorëzon setin e plotë i ngarkon shënimet në EDI si dokument PDF.
Ku dorëzohen dhe cili është afati
Sipas po atij manuali, pasqyrat deklarohen në EDI, në një vend të vetëm për ATK-në dhe KKRF-në:
- Pasqyrat plotësohen në EDI nga 1 janari deri më 31 mars të vitit vijues, në të njëjtën periudhë me deklaratën vjetore tatimore.
- Deri më 30 prill plotësohen kërkesat e KKRF-së: klasifikimi i biznesit, nënshkrimet dhe dokumentet shtesë, si deklarata e pajtueshmërisë ose raporti i rishikimit, sipas kategorisë.
Nëse shoqëria gjatë vitit nuk ka pasur aktivitet dhe nuk ka regjistruar asnjë pasuri a detyrim në libra, ligji (neni 18) kërkon që deri më 31 mars t’i dorëzohet KKRF-së një deklaratë për pasivitet. Ligji është ndryshuar në maj 2026 (Ligji Nr. 10/L-025), ndërsa kufijtë dhe afatet këtu janë sipas tekstit bazë dhe manualit të ATK-së; konfirmojini me kontabilistin ose në faqen e ATK-së.
Mbyllja e vitit: nga librat te pasqyrat
Pasqyrat dalin nga librat e mbajtur gjatë gjithë vitit, prandaj puna e vërtetë bëhet në dhjetor dhe janar:
- Arka dhe banka: gjendja në libra duhet të përputhet me ekstraktin bankar dhe me paratë në arkë më 31 dhjetor.
- Stoku: malli numërohet fizikisht dhe diferencat regjistrohen.
- Klientët dhe furnitorët: çdo faturë e papaguar ka emër, shumë dhe datë.
- TVSH-ja (nëse jeni të regjistruar për TVSH): librat e shitjes dhe të blerjes duhet të përputhen me deklaratat e dorëzuara gjatë vitit. Si duken këta libra →
Kur këto janë në rregull, kontabilisti bën regjistrimet e mbylljes dhe nxjerr pasqyrat shpejt, pa ju kërkuar në minutën e fundit dokumente që mungojnë.
Çka mund t’i jepni kontabilistit të gatshme
Sa më shumë të dhëna të vijnë nga programet e përditshme, aq më pak kopjim me dorë në fund të vitit: kuponët fiskalë dhe faturat e shitjes janë burimi i të hyrave, ndërsa faturat e blerjes burimi kryesor i shpenzimeve dhe i stokut.
Kendrix POS lëshon kuponin fiskal, ndërsa në Kendrix ONE kuponët, blerjet dhe arka nga POS-i regjistrohen automatikisht, pa dyfishim të punës. ONE i eksporton Librin e Shitjes dhe Librin e Blerjes në mostrat Excel të ATK-së dhe i përgatit shifrat për Deklaratën e TVSH-së, kështu që kontabilisti i merr të gatshme. Deklarimi në EDI dhe nënshkrimet mbeten në dorën tuaj dhe të kontabilistit. Më shumë te çka duhet të bëjë një program për kontabilitet.
Nëse doni t’i shihni librat dhe raportet me të dhënat tuaja, thirrni 044 205 994. Demonstrimi është falas.